Hoofdpijn-vanuit-de-nek wordt ook wel cervicogene hoofdpijn of spanningshoofdpijn genoemd. De bronnen die dit kunnen veroorzaken zijn divers:
spieren, gewrichten, banden, pezen, zenuwen en andere weefsels hoog in de nek. Ook de uitingsvormen zijn divers. Enkele voorbeelden van pijnlocaties zoals die in verschillende onderzoeken door patienten zijn gerapporteerd:

de verschillende soorten hoofdpijn op een rijcopyright-sleepingwise

Hieronder wordt uitgebreid ingegaan op de verschillende vormen van hoofdpijn-vanuit-de-nek en wat slaaphoudingen daarmee te maken hebben.

 

 

Verschillende bronnen van hoofdpijn-vanuit-de-nek

Gewrichten

De gewrichten van de bovenste drie nekwervels vormen vermoedelijk de belangsrijkste bron van hoofdpijn-vanuit-de-nek. Aangetoond is dat alle gewrichten tot en met de 3e wervel hoofdpijn kunnen veroorzaken, zij het op verschillende plaatsen in het hoofd. Irritaties in de gewrichten tussen de 2e en de 3e wervel komen het meest voor. De combinatie van langdurige draaiing en zijwaartse buiging kan hiervoor verantwoordelijk zijn. Deze combinatie komt voor bij het liggen in de 3/4-houding met een voor die houding te hoog kussen.

Andere verkeerde houdingen veroorzaken weer andere problemen. Het voert voor deze pagina te ver om hier dieper op in te gaan, voor meer info hierover ga naar het menu 'Anatomie'.


Spieren

Spanningen en pijnlijke verhardingen in spieren kunnen eveneens leiden tot hoofdpijn. Bekend zijn de zogenoemde ‘triggerpoints’. Dat zijn erwtvormige verhardingen in spieren die ‘pijn-op-afstand’ kunnen veroorzaken. Als er op zo’n punt gedrukt wordt, dan is dat zeer pijnlijk en ‘schiet’ de pijn naar een bij die spier behorend uitstralingsgebied. Dat kan het hoofd zijn. Enkele voorbeelden van triggerpoints die hoofdpijn kunnen veroorzaken:

 

Triggerpoint triggerpoiint hoog in de nek triggerpoint diepe nekspier triggerpoint trapezius

 


Triggerpoint Voorbeelden van spieren die hoofdpijn kunnen veroorzaken

 

Tussenwervelschijven

Ook beschadigingen in de tussenwervelschijf van C2-3 kunnen nek-en hoofdpijn veroorzaken, tot boven de ogen. In ongeveer de helft van de gevallen zit de pijn daarbij aan één zijde van het hoofd, in de overige gevallen aan beide zijden. Beschadigingen in de tussenwervelschijf van C3-4 veroorzaaken pijn in de nek, soms ook in het achterhoofd, maar niet aan de voorzijde van het hoofd. Lagere tussenwervelschijven veroorzaken geen hoofdpijn.

pijn bij beschadigde tussenvervelschijf C2-3 copyright-sleepingwise

Pijn vanuit de tussenwervelschijf C2-3, deze is eenzijdig getekend maar kan dubbelzijdig zijn


Pezen en aanhechtingen

Bij langdurig verhoogde spierspanningen in de nek lopen ook de daaraan vastzittende pezen het risico geïrriteerd en pijnlijk te worden. Berucht zijn daarbij de aanhechtingen van de pezen van de grote nekspieren op de onderste rand van het achterhoofd. Meestal geven dit soort irritaties lokale pijnklachten, maar als de oorzaak blijft bestaan kan het klachtengebied zich geleidelijk uitbreiden. Tot over de gehele schedel, maar niet onder het jukbeen en in de onderkaak.


Overige bronnen in de nek

Ook andere weefsels dan de hierboven genoemde kunnen hoofdpijn veroorzaken, zoals een ingeklemde zenuw. Hier wordt daar verder niet op ingegaan omdat er ook geen duidelijke relatie met slaaphoudingen bekend is.

 

De invloed van de slaaphouding

Een verkeerde slaaphouding kan op twee manieren van invloed zijn:

1. Als oorzaak van de klachten

2. Als factor die de klachten in stand houdt.

In het eerste geval zorgt de verkeerde slaaphouding ervoor dat er, vaak pas na verloop van tijd, irritaties ontstaan in bepaalde delen van de nek. De betreffende gewrichten kunnen beperkt en pijnlijk worden en (onder meer) hoofdpijn veroorzaken. Het klachtenverloop dat daarbij past, staat hieronder beschreven als 'Langzame variant'.

In het tweede geval is er een andere oorzaak van de klachten, bijvoorbeeld een val op het hoofd of een auto-ongeval. Een verkeerde slaaphouding kan een factor zijn die het herstel belemmert en de klachten zelfs kan doen toenemen. Het klachtenverloop dat hierbij past staat hieronder beschreven als de 'Snelle variant'.

 

 

Klachtenverloop hoofdpijn bij een verkeerde slaaphouding

Langzame variant

De klachten beginnen zonder duidelijke oorzaak (de hoofdpijn ontstaat ‘zomaar’). In het begin gaan er dagen of weken voorbij dat er geen klachten zijn. In deze fase is er ook niet veel pijn; meer een zwaar, gespan­nen gevoel in het hoofd, soms een lichte hoofdpijn en een beetje stijve nek. Geleidelijk neemt de intensiteit en de frequentie van de klachten toe. Dit kan resulteren in hoofdpijn of nekklachten of in een combinatie van beiden. Dit proces kan jaren duren en resulteren in continu aanwezige zeer zware hoofdpijn. In het begin reageren de klachten goed op lichte medicatie zoals paracetamol, maar na verloop van tijd helpen ook zware medicijnen niet afdoende.

Typerend is dat de klachten bij het wakker worden of vlak na het opstaan al aanwezig zijn. Soms is dat eerst nog slechts een duf, zwaar gevoel dat dan later overgaat in hoofdpijn. Vaak is de nek wat stijf, bij het over de schouder kijken trekken de spieren een beetje. Ook het naar beneden kijken (kin op de borst) en het omhoog kijken kan een trekkend gevoel in de nek veroorzaken en/of onaangenaam zijn. Soms vinden de mensen hun nek zelf niet pijnlijk, maar dan kan een huisarts of therapeut meestal wel vaststellen dat de nekspieren gespannen zijn en pijnlijk zijn bij druk.

 

Snelle variant

Bij de acute variant van hoofdpijn-vanuit-de-nek gaat het meestal om een duidelijke oorzaak, bijvoorbeeld een snelle onverwachtse beweging (`het schiet er in'), val of ongeluk. Een belastende slaaphouding kan er voor zorgen dat de nek niet volledig herstelt maar juist klachten blijft geven. Door elke nacht weer te zorgen voor weefselprik­keling kan een verkeerde slaaphouding de factor zijn die de klachten in stand houdt. De klachten ontstaan dus in één keer, kunnen al gelijk aanzienlijke hoofdpijn veroorzaken en gaan vervolgens niet meer weg. Af en toe kan er wel een dag zijn dat het wat beter gaat, maar de hoofdpijn blijft regelmatig terugkeren. Ook bij de acute variant zie je vaak een geleidelijke toename van de klachten indien de slaaphouding niet goed is.

 

HoofdpijnNek

Relevant bij deze klacht

Andere artikelen

Bekijk alle artikelen

Migraine

Migraine is een ernstige vorm van hoofdpijn. Het wordt gekenmerkt door aanvallen van zware, vaak misselijkmakende en kloppende hoofdpijn. Dit kan enkele uren tot enkele dagen duren. Er bestaan diverse vormen van migraine, waarvan deze de belangrijkste zijn: de Klassieke migraine en gewone migraine

Pijn in de rug

Er wordt onderscheid gemaakt tussen lage rugklachten en hoge rugklachten. Onder hoge rugklachten worden de klachten bedoeld vanaf grofweg de scho...

Spanningshoofdpijn

Spannigshoofdpijn Oorzaken Wat kun je doen tegen spanningshoofdpijn? 1. Verminder nek-belastende houdingen 2. Verbeter de slaaphouding 3. Ther...

De juiste houding. Uitgelegd in 2 minuten.